Aktualności

Szanowni Państwo!

Ze względu na zmianę harmonogramu prac remontowych prowadzonych w budynku Centralnego Archiwum Wojskowego, zmuszony jestem podjąć decyzję o zamknięciu Archiwum dla użytkowników.
W związku z tym Pracownia Udostępniania Akt i Pracownia Zbiorów Specjalnych będą nieczynne od 1 września 2011 r. aż do odwołania.
Serdecznie przepraszam za utrudnienia.

Dyrektor
Centralnego Archiwum Wojskowego
dr Andrzej Cz. Żak

Centralne Archiwum Wojskowe uhonorowane medalem pamiątkowym Muzeum Ordynariatu
12 grudnia b.r., w czasie uroczystości związanych z obchodami pierwszej rocznicy powstania Muzeum Ordynariatu Polowego (Oddziału Muzeum Historycznego m.st. Warszawy), Centralne Archiwum Wojskowe zostało uhonorowane medalem pamiątkowym za pomoc i zaangażowanie w utworzenie Muzeum.
Centralne Archiwum Wojskowe użyczyło do zbiorów Muzeum wiele fotografii związanych z działalnością duszpasterstwa m.in. w okresie tworzenia się polskiej państwowości, w Legionach Polskich i Wojsku Polskim na Wschodzie, w czasie wojny polsko-bolszewickiej oraz w dwudziestoleciu międzywojennym.

Odzyskanie niepodległości

Wizyta delegacji węgierskiej
W dniach 6-8 października na zaproszenie Centralnego Archiwum Wojskowego w Polsce przebywała delegacja Archiwum Wojskowo-Historycznego w Budapeszcie - dyrektor płk dr Attila Bonhardt i jego zastępca mjr dr Norberta Számvébery.
Celem wizyty była wymiana doświadczeń i kontynuacja współpracy archiwalnej między polskimi i węgierskimi archiwami wojskowymi, zapoczątkowanych wizytą przedstawicieli CAW na Węgrzech jesienią ubiegłego roku.
Goście odwiedzili Centralne Archiwum Wojskowe, gdzie mieli możliwość zapoznania się z organizacją i funkcjonowaniem naszego Archiwum, przechowywanym w nim zasobem archiwalnym oraz metodami konserwacji i digitalizacji archiwaliów. Dyrektor dr Andrzej Żak przedstawił im również koncepcję rozbudowy Archiwum i zmiany planowane po zakończeniu remontu.
W kolejnych dniach wizyty węgierscy archiwiści odwiedzili także m.in. Archiwum Ministerstwa Obrony Narodowej w Modlinie oraz zwiedzili Muzeum Wojska Polskiego i Centralną Bibliotekę Wojskową.
W czasie pobytu w Warszawie goście wzięli także udział w uroczystościach pod tablicą upamiętniającą węgierską pomoc zbrojną dla Polski w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r.

foto: A. Maciejewicz

Uwaga
Uprzejmie informujemy, że w związku z trwającymi w Archiwum i jego otoczeniu pracami remontowo-budowlanymi mogą występować przejściowe utrudnienia w kontakcie telefonicznym i mailowym.
Przepraszamy i prosimy o wyrozumiałość.

ŚWIĘTO ŻOŁNIERZA I DOROCZNY PRZEGLĄD ZAŁOGI GARNIZONU WARSZAWA W DNIU 15 VIII 1923 r.

67 rocznica wybuchu powstania warszawskiego
Akcja Anty-PASTA

Bolesław Wieniawa-Długoszowski. 130 rocznica urodzin

Kolejna transza akt śledztwa katyńskiego w CAW
7 lipca br. Szef Kancelarii Prezydenta RP Minister Jacek Michałowski przekazał Dyrektorowi Centralnego Archiwum Wojskowego dr. Andrzejowi Cz. Żakowi kopie cyfrowe 11 tomów akt rosyjskiego śledztwa dotyczącego zbrodni katyńskiej, prowadzonego przez Główną Prokuraturę Wojskową Federacji Rosyjskiej. Akta te zawierają wnioski śledczych do Głównego Centrum Informacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rosji, zaświadczenia dotyczące wyroków karnych i informacje o miejscach pochówku polskich jeńców.
W Polsce znajduje się obecnie 148 ze 183 tomów rosyjskiego śledztwa. Do odtajnienia pozostaje wciąż 35 tomów akt, w tym postanowienie o jego umorzeniu.
Rosyjskie akta zostały przekazane Polsce w czterech transzach: pierwsze 67 tomów - 8 maja 2010 r., kolejne 20 - 23 września, następne 50 - 3 grudnia, ostatnie 11 - 7 kwietnia 2011 r. Kserokopie dokumentów otrzymał Instytut Pamięci Narodowej, kopie cyfrowe - Centralne Archiwum Wojskowe i Archiwum Akt Nowych.

foto: A. Maciejewicz

Wręczenie Odznaki Pamiątkowej CAW
Dnia 29 czerwca br. w siedzibie Archiwum Akt Nowych w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia Panu dr. Tadeuszowi Krawczakowi, Dyrektorowi AAN, odznaki pamiątkowej Centralnego Archiwum Wojskowego. Komisja Odznaki Pamiątkowej CAW przyznała ją Panu dr. Krawczakowi za dotychczasową owocną współpracę i wzbogacanie zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego w materiały archiwalne. Odznakę wręczył dyrektor CAW dr Andrzej Czesław Żak.

Czerwiec 1956 r. w dokumentach Centralnego Archiwum Wojskowego

II Warszawski Piknik Archiwalny
11 czerwca br. w Pałacu Staszica odbył się II Warszawski Piknik Archiwalny organizowany przez Polską Akademię Nauk Archiwum w Warszawie oraz Polskie Towarzystwo Archiwalne. W przedsięwzięciu tym uczestniczyło wiele instytucji m.in. Centralne Archiwum Wojskowe, które zaprezentowało wystawę pt. "Rocznice Konstytucji 3 Maja w Odrodzonej Polsce". Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się prelekcja Elżbiety Wyrzykowskiej na temat "Systemów informacyjno-wyszukiwawczych w CAW na przykładzie IZY i SEZAMU".

Cenna darowizna dla CAW
Z ogromną dumą pragniemy poinformować, że Centralne Archiwum Wojskowe otrzymało niezwykle cenną darowiznę. Pan Jerzy Bogdan Cynk, znany historyk polskiego lotnictwa wojskowego mieszkający w Wielkiej Brytanii, przekazał do naszych zbiorów swoje archiwum, które powstało w czasie wielu lat pracy nad dziejami "polskich skrzydeł". Wśród zgromadzonych przez darczyńcę materiałów znajdują się m.in.: dokumentacja konstrukcyjna samolotów, dokumenty przedstawiające działania lotnictwa polskiego w czasie II wojny światowej na terenie Polski i Wielkiej Brytanii, zdjęcia, negatywy oraz wydawnictwa obcojęzyczne (albumy, encyklopedie i inne wydawnictwa) zawierające artykuły autorstwa Pana Jerzego Cynka. Przekazany dar po opracowaniu i konserwacji zostanie włączony do zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego.

14 maja br. Pan Jerzy Cynk, w uznaniu zasług położonych w dziedzinie rozwoju i umacniania obronności Rzeczypospolitej, został odznaczony Złotym medalem Za zasługi dla obronności kraju. Wyróżniona została również Pani Eugenia Maresch, współpracowniczka i sympatyczka Centralnego Archiwum Wojskowego, która za zasługi w procesie upowszechniania i kultywowania chlubnych tradycji oręża polskiego, popularyzowanie tradycji orężnych Wojska Polskiego oraz jego funkcji patriotycznych i wychowawczych otrzymała Odznakę Honorową i Medal Pamiątkowy Kustosza Tradycji, Chwały i Sławy Oręża Polskiego.

Uroczystość wręczenia odznaczeń odbyła się w Ambasadzie RP w Londynie.

II Warszawski Piknik Archiwalny
Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie oraz Polskie Towarzystwo Archiwalne zapraszają na II Warszawski Piknik Archiwalny, który odbędzie się 11 czerwca br. w Pałacu Staszica na ul. Nowy Świat 72.
W Pikniku, organizowanym w ramach Międzynarodowego Dnia Archiwów, udział weźmie 26 warszawskich archiwów, w tym m.in. Archiwum Zamku Królewskiego, Prezydenta RP, Sejmu, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Narodowego, Teatru Wielkiego, Ośrodka KARTA i wielu innych znanych instytucji.
W programie przewidziano: prelekcje, prezentacje poszczególnych archiwów, projekcje filmów i liczne wystawy, z których wiele dotyczyć będzie Warszawy.
W ramach bloku filmowego pokazane zostaną m.in. archiwalne filmy i nagrania dźwiękowe ze zbiorów Polskiego Radia i Filmoteki Narodowej (w tym wydania przedwojennych kronik PAT i piosenki z przedwojennych filmów w wykonaniu Aleksandra Żabczyńskiego, Toli Mankiewiczówny, Heleny Grossówny i Lody Halamy).
Ponadto poszczególne archiwa przewidują różne atrakcje dla zwiedzających, starszych i młodszych. Archiwum Państwowe m.st. Warszawy proponuje konkurs wiedzy historycznej z nagrodami książkowymi. Pracownicy Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku będą udzielać porad gdzie i jak poszukiwać dokumentów do celów emerytalno-rentowych. Natomiast w stoisku Pogotowia Archiwalnego - programu prowadzonego przez Ośrodek KARTA - będzie można uzyskać informacje dotyczące ratowania zagrożonych zbiorów archiwalnych.
Odwiedzający będą mogli również kupić publikacje wydawane przez poszczególne archiwa, poznać tajniki drukarstwa, a nawet samodzielnie wytłoczyć druk okolicznościowy z widokiem Pałacu Staszica. Przez cały czas działać będzie kawiarenka archiwalna serwująca domowe specjały.
Na Pikniku obecne będzie tradycyjnie Centralne Archiwum Wojskowe.
W holu przed Salą Lustrzaną będziemy prezentować wystawę zatytułowaną "Rocznice Konstytucji 3 Maja w Odrodzonej Polsce", na której znajdą się dokumenty i fotografie ilustrujące obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja od 1918 r. O 12.50 w Sali Lustrzanej zostanie przedstawiona prezentacja dotycząca istniejących w Centralnym Archiwum Wojskowym systemów informacyjno-wyszukiwawczych na przykładzie IZY i SEZAMU.
Ponadto przez cały czas trwania Pikniku nasi pracownicy będą udzielać informacji o zasobie i możliwości korzystania z archiwaliów w CAW.

Serdecznie zapraszamy!
II Warszawski Piknik Archiwalny
11 czerwca 2011, godz. 10.30-16.30
Pałac Staszica, ul. Nowy Świat 72

9 czerwca 2011 r. - Międzynarodowy Dzień Archiwów
28 maja, z okazji obchodzonego co roku w dniu 9 czerwca Międzynarodowego Dnia Archiwów, Międzynarodowy Dzień Archiwów jest obchodzony od 2007 r. Na odbywającym się wówczas 16 Międzynarodowym Kongresie Archiwów w Kuala Lumpur ustalono, że będzie on przypadał 9 czerwca - w dniu, w którym w 1948 r. w Paryżu została powołana Międzynarodowa Rada Archiwalna.
Ideą tego dnia jest pokazanie, że archiwa to nie instytucje przechowujące stare, zakurzone, nikomu niepotrzebne teczki z aktami, lecz strażnicy dziedzictwa narodowego, źródeł świadczących o ciągłości państwa i narodu, dokumentujących ich często burzliwą historię.
Międzynarodowy Dzień Archiwów daje możliwość podkreślenia znaczenia archiwów dla zbiorowej pamięci narodów i społeczeństw i ma uświadomić obywatelom, ale również decydentom, że archiwalia są bezcennym dobrem narodowym, które należy odpowiednio chronić, aby mogły służyć wielu kolejnym pokoleniom.
Międzynarodowy Dzień Archiwów daje ogromne możliwości promowania działalności i osiągnięć archiwów. Tego dnia w wielu krajach świata urządzane są dni otwarte, spotkania, wystawy, odczyty i inne atrakcje, które mają zachęcić wszystkich - od najmłodszych do najstarszych - do zapoznania się z pracą archiwistów i przekonać o ogromnej, niedocenianej i nieuświadamianej przydatności archiwaliów w życiu codziennym.
W Polsce inicjatorem włączenia się w obchody święta archiwów jest Archiwum Polskiej Akademii Nauk, z inicjatywy którego w 2010 r. po raz pierwszy zorganizowany został w Warszawie Piknik Archiwalny. Uczestniczyło w nim wiele archiwów z Warszawy i okolic, a proponowane przez nie atrakcje przyciągnęły rzesze warszawiaków.
Również w tym roku warszawskie archiwa włączają się w obchody Międzynarodowego Dnia Archiwów, organizując w dniu 11 czerwca II Warszawski Piknik Archiwalny.

Dzień 3-iego maja
"(...) Naród cały, w poczuciu wielkiej, niezapomnianej rocznicy, dzień ten obchodzić postanowił uroczyście. Od wczesnego rana zaczęto dekorować domy barwami narodowemi, tak że wkrótce na wszystkich ulicach powiewały chorągwie, modrym amarantem śmiały się transparenty, a girlandy z zielonej jedliny gęsto zwieszały się z balkonów. Sklepy zamknięto wszystkie, a odświętnie przybrane gromadki śpieszyły bądź na stokach cytadeli, bądź do katedry, gdzie zanoszono dziękczynne modły z okazji wiekopomnej rocznicy.(...)"
Kurjer Polski, nr 107, 4.05.1919
Więcej

Przekazanie kopii akt katyńskich
8 kwietnia b.r. p.o. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Franciszek Gryciuk przekazał Dyrektorowi Centralnego Archiwum Wojskowego dr. Czesławowi Andrzejowi Żakowi kopie cyfrowe 20 tomów uwierzytelnionych kserokopii akt śledztwa nr 159, prowadzonego przez Naczelną Prokuraturę Wojskową Federacji Rosyjskiej, dotyczącego wyjaśnienia okoliczności zamordowania oficerów Wojska Polskiego w Katyniu.
Dokumenty te są wykorzystywane w śledztwie prowadzonym przez Okręgową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie w sprawie Zbrodni Katyńskiej.
Przekazane przez IPN materiały stanowią uzupełnienie znajdujących się już w CAW kopii dokumentów związanych ze zbrodnią katyńską.

foto: A. Maciejewicz

Wizyta Szefa Sztabu Generalnego
Dnia 7 kwietnia br. mieliśmy zaszczyt gościć w Centralnym Archiwum Wojskowym Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Mieczysława Cieniucha.
Podczas wizyty Dyrektor Archiwum dr Andrzej Czesław Żak zapoznał gościa ze strukturą organizacyjną, zasadami funkcjonowania oraz historią naszej Instytucji. Przedstawił również przebieg prac związanych z modernizacją i rozbudową obiektu.
W dalszej części spotkania gość zapoznał się z wybranymi materiałami archiwalnymi, w tym dotyczącymi historii Sztabu Generalnego od 1918 r. do dzisiaj, a także sposobami zabezpieczania zbiorów i ich digitalizacji.
Na zakończenie wizyty Generał dokonał wpisu w Księdze Pamiątkowej CAW:
"Znalazłem wspaniałe miejsce w naszych Siłach Zbrojnych, miejsce gdzie możemy dotknąć historii (…). W tym miejscu lepiej jesteśmy w stanie zrozumieć naszą misję. Jesteśmy wdzięczni tym, którzy to dokumentują i dbają o właściwe przechowywanie tych świadectw".
Była to pierwsza w 93-letniej historii Archiwum wizyta Szefa Sztabu Generalnego WP.

foto: A. Maciejewicz

Wizyta Sekretarza Stanu
9 marca Centralne Archiwum Wojskowe odwiedził Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Czesław Piątas.
Minister zapoznał się z organizacją, funkcjonowaniem i warunkami pracy w Archiwum, a także z planem trwającego od początku bieżącego roku remontu oraz projektem nowego budynku magazynowego. W Pracowni Digitalizacji przedstawiono mu problematykę digitalizacji zbiorów, stanowiącą jedno z kluczowych zadań obecnej archiwistyki, i zaprezentowano nowoczesny sprzęt do reprografii archiwaliów.
Gość z zainteresowaniem obejrzał także najciekawsze materiały archiwalne znajdujące się w zbiorach specjalnych CAW, m.in. dotyczące życia i działalności Marszałka Józefa Piłsudskiego.

foto: A. Maciejewicz

Przekazanie kolejnych kopii akt katyńskich
4 marca br. w Pałacu Prezydenckim odbyła się uroczystość przekazania Centralnemu Archiwum Wojskowemu, Archiwum Akt Nowych oraz Instytutowi Pamięci Narodowej kopii 50 tomów akt rosyjskiego śledztwa katyńskiego. Akta te na początku grudnia ubiegłego roku - po wizycie prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa w Polsce - Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej przekazała polskiej ambasadzie w Moskwie, skąd, poprzez MSZ, trafiły do Kancelarii Prezydenta RP. Do tej pory Polska otrzymała 137 tomów kopii ze 183 tomów akt śledztwa. 46 tomów wraz z postanowieniem o umorzeniu śledztwa pozostaje nadal tajnych.

foto: A. Maciejewicz

Jubileusz
1 marca br. w siedzibie Centralnego Archiwum Wojskowego odbyła się uroczystość 40-lecia pracy zawodowej Pani Elżbiety Ołdak. Dyrektor Centralnego Archiwum Wojskowego dr Andrzej Czesław Żak złożył Jubilatce serdeczne podziękowania za zaangażowanie, rzetelność i sumienność w pracy na rzecz archiwistyki wojskowej.

foto: A. Maciejewicz

Zmiana regulaminu udostępniania materiałów archiwalnych
Decyzją nr 8/2011 dyrektora Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 23 lutego 2011 r. wprowadzono nowy Regulamin udostępniania materiałów archiwalnych Centralnego Archiwum Wojskowego.

Odrodzenie polskiego parlamentaryzmu - Sejm Ustawodawczy II Rzeczypospolitej
"Okupacja niemiecka przestaje istnieć. Komendant Piłsudski przyjechał do Warszawy. Wzywamy wszystkich wybranych przedstawicieli stronnictw do Warszawy dla utworzenia Rządu Narodowego" - telegram tej treści Rada Regencyjna wysłała do Krakowa i Poznania 10 listopada 1918 r. Dzień później przekazała Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad polskimi siłami zbrojnymi...
Więcej

Weterani powstania styczniowego w II Rzeczypospolitej
"Rok 1863 stoi na przełomie naszych dziejów; stara Polska umiera - nowa się rodzi. Na przełomie dziejów staje epokowe zdarzenie - powstanie naszego narodu, walka orężna, długo trwająca, długo zalewana krwią i pożogą ziemię naszą. Na progu nowoczesnego życia społecznego stoją wydarzenia 1863 r. Wyrasta mur olbrzymi, dzieląc pokolenia od pokoleń, czyniąc nowe życie, zamykając stare [...]. Pod wpływem wypadków r. 1863 rodzi się inna Polska z innym ujęciem życia i jego zadań".
(J. Piłsudski, Rok 1863 [w:] Pisma zbiorowe, Warszawa 1937, t. VI, s. 152-153).
Więcej

Zapraszamy do prowadzonego przez Polską Agencję Prasową Multimedialnego Portalu Historycznego, w którym zaprezentowane są fotografie, dokumenty, fragmenty nagrań dźwiękowych dotyczące Kampanii Wrześniowej, w tym także materiały pochodzące z zasobu Centralnego Archiwum Wojskowego

Szanowni Użytkownicy!
W związku z trudnościami wynikającymi ze skomplikowanej struktury sygnatur archiwalnych stosowanych w CAW, przedstawiamy w miarę przejrzyste wyjaśnienie dotyczące prawidłowego wyglądu sygnatury CAW.

Szanowni Państwo!
Uprzejmie informujemy, że Centralne Archiwum Wojskowe nie przekazuje i nie sprzedaje "Informatora o zasobie archiwalnym Centralnego Archiwum Wojskowego" osobom prywatnym. Z publikacją można zapoznać się w siedzibie Archiwum lub w bibliotekach uczelni publicznych i wojskowych. Jednocześnie informujemy, że rozdziały I-IX "Informatora" zostały umieszczone w zakładce Informator o zasobie.

Dawniej w CAW